Czym jest Interlingwa?
Interlingwa została opublikowana w 1951 przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Języków Pomocniczych (International Auxiliary Language Association, IALA). Dziś jest najczęściej używanym naturalistycznym językiem pomocniczym.

Szczególną właściwością Interlingwy jest fakt, iż rozumie ją ponad 800 milionów ludzi, którzy mówią po hiszpańsku, włosku lub portugalsku. Z tego powodu Interlingwa obecnie służy jako wprowadzenie do nauki tych języków narodowych.

Połączone oddziaływania najważniejszych nurtów nauki, technologii, handlu, dyplomacji i sztuki wraz z dominacją łaciny oraz greki na przestrzeni wielu wieków doprowadziły do powstania obszernego, wspólnego słownictwa języków Zachodniej Europy. Interlingwa przy użyciu obiektywnej metodologii ekstrahuje i standaryzuje najpopularniejsze słowa z języków kontrolnych, którymi są: angielski, francuski, włoski oraz hiszpański razem z portugalskim (dwa ostatnie języki, ze względu na wzajemne podobieństwo, są traktowane jako jedno źródło referencyjne); jako drugorzędowe języki kontrolne służą niemiecki i rosyjski. Każde słowo z któregokolwiek tych języków może być włączone do słownika Interlingwy pod warunkiem, że występuje w przynajmniej trzech spośród języków kontrolnych.

Interlingwa łączy w sobie już istniejące słownictwo z minimalną gramatyką, wyekstrahowaną z języków kontrolnych.

Dzięki natychmiastowemu rozumieniu Interlingwy przez ludzi mówiących językami romańskimi niebywale łatwo się jej nauczyć. Prosta gramatyka i regularne słowotwórstwo Interlingwy sprawia, że dużo łatwiej ją opanować niż jakikolwiek język naturalny. Słowa Interlingwy zachowują swoje naturalne formy i nigdy nie są zniekształcane tak, by pasowały do arbitralnie ustalonych zasad gramatycznych.

Znajomość Interlingwy bardzo ułatwia naukę innych, pokrewnych jej języków, albo nawet ich rozumienie. Badania nad studentami w Szwecji wykazały, że po kursie Interlingwy byli oni w stanie dokonać prostych tłumaczeń z hiszpańskiego, włoskiego lub portugalskiego. Dla przykładu, klasa ucząca się Interlingwy przetłumaczyła hiszpański tekst, który uczniom po 150 godzinach nauki hiszpańskiego wydał się zbyt trudny.

Wzloty i upadki

Pierwszym praktycznym zastosowaniem Interlingwy był naukowy newsletter „Spectroscopia molecular”, publikowany od 1952 do 1980. W 1954 Interlingwa była językiem Drugiego Światowego Kongresu Kardiologicznego w Waszyngtonie DC, podczas którego zarówno streszczenia i wystąpienia były wyrażane w tym języku. W ciągu następnych lat Interlingwa znalazła podobne zastosowanie w 9 kongresach medycznych. Od połowy lat pięćdziesiątych do końca lat siedemdziesiątych XX wieku blisko 30 czasopism naukowych i medycznych publikowało swoje streszczenia w Interlingwa. Usługi Naukowe (Science Sernice), wydawca „Science Newsletter”, publikował co miesiąc „kolumnę Interlingwy” od początku lat pięćdziesiątych do końca lat siedemdziesiątych XX wieku. W 1967 wpływowa Międzynarodowa Organizacja Standardów (International Organization for Standardization, ISO) niemal jednogłośnie głosowała za przyjęciem Interlingwy jako języka swoich słowników.

Miejsce IALA zajął Instytut Interligwy (Interlingua Institute), utworzony w 1970 by promować ten język w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej i Kanadzie. . Nowa organizacja wspierała pracę innych instytucji lingwistycznych, sama prowadziła badania w dziedzinie językoznawstwa i pisała streszczenia w Interlingwie dla wydawnictw akademickich i medycznych. Jednym z największych osiągnięć Instytutu było opracowanie dwóch tomów poświęconych fitopatologii, napisanych przez Amerykańskie Towarzystwo Fitopatologiczne we współpracy w Ministerstwem Rolnictwa USA.

Interlingwa przyciągnęła wielu zwolenników innych międzynarodowych języków, szczególnie Occidental i Ido. Były occidentalista, Ric Berger, w 1955 założył Union Mundial pro Interlingua (UMI), a z końcem lat pięćdziesiątych XX wieku zainteresowanie Interlingwą w Europie przewyższyło to w Północnej Ameryce.

Publikacje w Interlingwie były wydawane w Szwecji i Włoszech, a w latach dziewięćdziesiątych również w Brazylii i Szwajcarii. Kilka szkół w Skandynawii utworzyło projekty wykorzystujące Interlingwę jako środek nauczania międzynarodowego słownictwa naukowego i podstawowego.

W 2000 roku Instytut Interlingwy został rozwiązany z powodu konfliktów związanych ze źródłami finansowania. Utworzone rok później Amerykańskie Towarzystwo Interlingwy (American Interlingua Society) przejęło schedę po Instytucie i szybko odpowiedziało na rosnące zainteresowanie Interlingwą w Meksyku. Wkrótce potem utworzony został Instytut Edukacyjny Interlingwy (Interlingua Education Institute).

Blok Sowiecki

Również w Związku Sowieckim mówiono w Interlingwie i promowano ten język wbrew represjom. We Wschodnich Niemczech skonfiskowaniu uległy listy i pisma, które UMI przesyłała do przedstawicieli Interlingwy w tym kraju. W Czechosłowacji Július Tomin otrzymywał listy z pogróżkami po opublikowaniu swojego pierwszego artykułu nt. Interlingwy. Pomimo prześladowań został reprezentantem Interlingwy na Czechy, nauczał tego języka w szkołach i opublikował wiele artykułów oraz książek o Interlingwie.

Interlingwa dziś

Dziś zainteresowanie Interlingwą upowszechniło się i rozprzestrzeniło poza społeczność naukową. Jednostki, rządy i firmy używają Interlingwy do nauczania, podróżowania, tworzenia publikacji w Internecie i porozumiewania się wbrew barierom językowym. Interlingwę promuje Instytut Nauczania Interlingwy (IEI) oraz Union Mundial pro Interlingua (UMI).

Liczba ludzi mówiących w Interlingwie stale wzrasta od połowy ubiegłego wieku. Jak już wspomniano, Interlingwa jest najczęściej używanym pomocniczym językiem naturalistycznym. Największą zaletą Interlingwy stanowi fakt, że jest najszerzej rozumianym międzynarodowym językiem pomocniczym z powodu swojej naturalistycznej gramatyki i słownictwa, co pozwala ludziom mówiącym językami romańskimi i wykształconym osobom anglojęzycznym na czytanie i rozumienie jej bez wcześniejszej nauki.

Interlingwa ma czynnych zwolenników na wszystkich kontynentach, szczególnie aktywnych w Ameryce Południowej oraz we Wschodniej i Północnej Europie, zwłaszcza w Skandynawii, a także w Rosji i na Ukrainie.

Interlingwa ma oficjalne przedstawicielstwo w Republice Konga. Ponadto istnieje mnóstwo stron internetowych poświęconych temu językowi, wersje Wikipedii i Wiktionary w Interlingwie, a także wiele czasopism wydawanych przez społeczności związane z Interlingwą. Interlingwy używa się również w kilku grupach mailingowych oraz w newsgrupach Usenetu, szczególnie w Europie. Język ten pojawił się w radiu, telewizji i płytach CD. W ostatnich latach próbki Interlingwy można było spotkać w muzyce, mandze i anime.

Interlingwy naucza się w wielu liceach i uczelniach wyższych, czasami także jako wprowadzenie do innych języków lub do międzynarodowego słownictwa podstawowego (international core vocabulary, ICV). Prestiżowy hiszpański Uniwersytet Granady, na przykład, we współpracy z Centrum Ciągłego Kształcenia oferuje kompletny kurs Interlingwy.